70% van de ernstig gewonden zijn fietsers
Verkeersongevallen blijven extreem gevaarlijk, vooral voor fietsers. De nieuwste Staat van de Verkeersveiligheid 2024 schetst een zorgwekkend beeld: vorig jaar raakten 7.400 Nederlanders ernstig gewond in het verkeer. Hoewel er een lichte daling is ten opzichte van voorgaande jaren, blijven de cijfers schrikbarend hoog. Het meest alarmerend is dat fietsers bij 70 procent van deze ongevallen betrokken waren, aldus de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Daarmee vormen zij verreweg de hoogste risicogroep. Een belangrijke factor die aan deze cijfers bijdraagt, is de kwetsbaarheid van fietsers in steeds drukkere verkeerssituaties. Elektrische fietsen en speed pedelecs worden steeds populairder, wat niet alleen hogere snelheden betekent, maar ook verhoogde risico's, vooral op fietspaden die niet zijn ontworpen voor deze mix van verkeer. Daarnaast blijven ongevallen met auto's en vrachtwagens een belangrijke factor bij ongevallen met fietsers.
Naast infrastructuur speelt ook gedrag een belangrijke rol. Smartphonegebruik tijdens het fietsen en autorijden is een groeiend probleem. Onderzoek toont aan dat afleiding een van de grootste oorzaken van verkeersongevallen is. Tegelijkertijd rijden steeds meer mensen onder invloed van alcohol of drugs, waardoor niet alleen fietsers, maar ook andere weggebruikers in gevaar komen.
Minister Barry Madlener (Transport) zegt vastbesloten te zijn de opwaartse trend te keren. Hij pleit voor strengere handhaving, meer voorlichtingscampagnes en aanpassingen aan de infrastructuur om kwetsbare weggebruikers beter te beschermen. Hij onderzoekt ook maatregelen om gevaarlijk gedrag, zoals rijden onder invloed en smartphonegebruik, aan te pakken.
De vraag blijft echter of deze maatregelen voldoende zullen zijn om de cijfers blijvend te verlagen. Fietsers blijven vooralsnog de grootste risicogroep en zonder structurele veranderingen in beleid en gedrag zal de situatie zorgwekkend blijven.
Bij de meeste ernstige fietsongelukken zijn geen andere voertuigen betrokken. Ze worden vaak veroorzaakt door gladde wegen, obstakels of een verkeerde inschatting van de fietser zelf.